Tokyo Central Post Office
นายอินทัช โชติทรัพย์สกุล
อาคารไปรษณีย์กลางโตเกียว (Tokyo Central Post Office) เดิมถือเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ของความก้าวหน้าทางสถาปัตยกรรมญี่ปุ่น ถูกสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1931 โดยสถาปนิกชื่อดัง เท็ตสึโร โยชิดะ (Tetsurō Yoshida) ลักษณะเด่นของอาคารคือการออกแบบในสไตล์โมเดิร์นเรียบง่าย แข็งแรง และเน้นการใช้งานเป็นหลัก เช่น หน้าต่างใหญ่ โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็ก และโถงกว้างและสูงที่ใช้สำหรับการคัดแยกและจัดการไปรษณีย์ขนาดใหญ่
เมื่อเวลาผ่านไป ความต้องการด้านการไปรษณีย์เปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย คนเริ่มใช้อินเตอร์เน็ตในการสื่อสารมากกว่าการส่งไปรษณีย์ ทำให้อาคารเก่าเริ่มไม่สอดคล้องกับการใช้งานใหม่ๆ จนในที่สุดบริษัทไปรษณีย์ญี่ปุ่นจึงตัดสินใจพัฒนาโครงการใหม่ บนพื้นที่เดิม
JP Tower ซึ่งเสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 2012 โดยมีการอนุรักษ์ส่วนหน้าของอาคารไปรษณีย์เก่าไว้ และดัดแปลงเป็นพื้นที่เชิงพาณิชย์ชื่อว่า KITTE ที่ปัจจุบันเป็นแหล่งช็อปปิ้ง ร้านอาหาร และพื้นที่จัดกิจกรรมยอดนิยมสำหรับผู้มาเยือนโตเกียว
ส่วนต่อเติม (JP Tower) เป็นอาคารสูง 38 ชั้น ความสูงประมาณ 200 เมตร ออกแบบโดย Helmut Jahn (สถาปนิกชาวเยอรมัน–อเมริกัน) เป็นสถาปนิกโมเดิร์น ดีไซน์เน้นความโปร่งใส ใช้ กระจก curtain wall ขนาดใหญ่ ให้ความรู้สึกเบาและทันสมัย สื่อถึงความเป็น “ประตูสู่เมืองใหม่” ติดสถานีโตเกียวส่วนอนุรักษ์และรีโนเวต (KITTE + IMT)ฟาซาดด้านหน้าของอาคารไปรษณีย์เก่า 5 ชั้น ได้รับการเก็บรักษาและบูรณะใหม่ งานรีโนเวตและออกแบบภายในทำโดย Kengo Kuma & Associates
แนวคิดของคุมา คือการเปิดพื้นที่ให้ “หายใจได้” โดยใช้ ช่องแสงธรรมชาติ, วัสดุไม้และหิน, และโถงกลางขนาดใหญ่ที่เป็นเหมือน plaza ในร่ม
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือการกำเนิดของ INTERMEDIATHEQUE (IMT) บนชั้น 2–3 ของอาคารไปรษณีย์เก่าที่ได้รับการอนุรักษ์ไว้ เปิดให้บริการในปี ค.ศ. 2013 เป็นโครงการร่วมกันระหว่างบริษัทไปรษณีย์ญี่ปุ่นและพิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยโตเกียว จุดเด่นของ IMT คือการจัดแสดงวัตถุและคอลเล็กชันทางวิชาการของมหาวิทยาลัยโตเกียวที่สั่งสมมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1877 เช่น ตัวอย่างทางธรรมชาติ วัตถุทางวิทยาศาสตร์ และสิ่งของทางวัฒนธรรม
การออกแบบภายในยังคงเคารพโครงสร้างดั้งเดิม เช่น การเก็บบานหน้าต่างเหล็กและพื้นไม้บางส่วนไว้ รวมทั้งการใช้โถงขนาดใหญ่ของที่ทำการไปรษณีย์เดิมเป็นพื้นที่จัดแสดงหลัก แนวคิดการนำเสนอของ IMT ผสมผสานความเป็น “เรโทรฟิวเจอร์ริซึม” (Retrofuturism) โดยผสมความเก่าแก่ของอาคารเข้ากับการจัดแสดงแบบร่วมสมัย ปัจจุบัน INTERMEDIATHEQUE ไม่เพียงเป็นพิพิธภัณฑ์ฟรีที่เปิดให้ทุกคนเข้าชมได้ แต่ยังเป็น พื้นที่เชิงวัฒนธรรม ที่ช่วยเชื่อมโยงประวัติศาสตร์การสื่อสาร สถาปัตยกรรมยุคโชวะ และองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ให้มาพบกันอย่างลงตัวในใจกลางมหานครโตเกียว
