Menu Close

รางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม ประจำปี 2566 : ประเภท ก. งานอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรมและชุมชน ระดับดีมาก

ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
🏤สถาปนิก/ผู้ออกแบบ : ผศ.ทองพันธุ์ พูนสุวรรณ ผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
⛪️สถาปนิกอนุรักษ์ : ผศ.ฐิติวุฒิ ชัยสวัสดิ์อารี หัวหน้าภาควิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
🏆🥇ได้รับ “รางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม ประจำปี 2566 : ประเภท ก. งานอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรมและชุมชน ระดับดีมาก
“โดย สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์

🏘ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจ สร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2506 เป็นหนึ่งในกลุ่มอาคารเรียนรวมหลังแรกของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ที่ยังคงเหลืออยู่ในปัจจุบัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้เป็นอาคารเรียนรวมของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งเป็นอาคารเรียนหลังแรกที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในช่วงยุคเริ่มก่อตั้งมหาวิทยาลัย และได้มีการเปลี่ยนแปลงการใช้งานอยู่หลายครั้งจนกระทั้งอาคารหยุดการใช้สอยในปี พ.ศ.2556 เนื่องจากอาคารมีสภาพความเสียหายและทรุดโทรมจากการใช้งานและขาดการดูแลรักษา กระทั้งในปี พ.ศ. 2558 คณะวิทยาศาสตร์ได้จัดทำแผนเพื่อดำเนินการอนุรักษ์ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจร่วมกับการก่อสร้างอาคารปฏิบัติการรวมคณะวิทยาศาสตร์ ที่จะเป็นโครงการที่จะรักษาคุณค่าอาคารเก่าและเชื่อมโยงกับการใช้งานและบริบทใหม่ของพื้นที่คณะวิทยาศาสตร์


🏪ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจ เป็นอาคารสองชั้นใต้ถุนเปิดโล่ง ชั้นบนเป็นห้องโถงขนาดใหญ่โดยสามารถจุคนได้ประมาณ 300 คน มีบันไดทางขึ้นสองด้านเชื่อมกับระเบียงทางเดินบริเวณด้านทิศตะวันออก การวางตำแหน่งอาคารเป็นลักษณะการวางขวางตะวันเพื่อให้อาคารขนานกับถนนสุวรรณวาจกกสิกิจซึ่งเป็นถนนที่แบ่งพื้นที่ระหว่างมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์กับพื้นที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทำให้เห็นการออกแบบที่มีองค์ประกอบของแผงกันแดดทางด้านทิศตะวันตกและการยื่นชายคาหลังคาเพื่อป้องกันแดดยาวประมาณ 2 เมตร ส่วนทางด้านทิศตะวันออกจะเป็นระเบียงทางเดินเพื่อไม่ให้ผนังภายในห้องรับแดดโดยตรง ห้องบรรยายชั้นบนเป็นพื้นที่เปิดโล่งขนาดใหญ่ มีโครงสร้างไม้ประกอบ(Wooden Truss) พาดตลอดความกว้างของห้อง เพื่อไม่มีเสาบริเวณกลางห้อง มีการเจาะช่องแสงจากด้านบนหลังคา (Skylight) ผนังด้านทิศตะวันตกและตะวันออกใช้หน้าต่างช่องบานเปิดคู่ยาวตลอดความยาวของอาคาร พื้นที่เหนือหน้าต่างเป็นช่องระบายอากาศกรุด้วยตาข่ายเหล็กสาน รูปทรงหลังคาเป็นจั่วความชัน 15 องศาปูด้วยกระเบื้องซิเมนต์ใยหิน แผงบังแดดทำด้วยโครงไม้เนื้อแข็งกรุแผ่นกระเบื้องใยหินเพื่อช่วยบังแดดให้กับทางเดินทางด้านทิศตะวันออกและผนังช่องเปิดทางทิศตะวันตกได้ดี ด้านทิศเหนือและทิศใต้ของอาคารออกแบบเป็นผนังไม้สักตีซ้อนเกล็ดแนวตั้งสำหรับใช้บังแดดซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญของอาคารหลังนี้

🕍ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจเป็นตัวแทนของลักษณะรูปแบบอาคารเรียนในสมัยแรกของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่แสดงให้เห็นถึงวีธีการออกแบบอาคารสาธารณะที่เข้ากับสภาพแวดล้อมในเขตร้อนชื้นที่ใช้การระบายอากาศโดยวิธีธรรมชาติ (Passive Design) และความพยายามของสถาปนิกที่จะออกแบบอาคารที่ประหยัดโครงสร้างและให้เกิดประโยชน์ที่สูงสุดในการใช้งาน สำหรับกระบวนการอนุรักษ์โดยวิธี รื้อและสร้างใหม่ (Reconstruction) เป็นกระบวนการที่ยังคงรักษารูปแบบทางสถาปัตยกรรมเดิมไว้โดยรักษาหลักการและวีธีการก่อสร้างที่สัมพันธ์กับการก่อสร้างรูปแบบแบบเดิม แต่สามารถเปลี่ยนแปลงและเสริมวัสดุบางส่วนให้อาคารมีความแข็งแรงเหมาะสมกับการใช้งานในปัจจุบัน อีกทั้งการถ่ายทอดองค์ความรู้ของการอนุรักษ์ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจได้ถูกสอนให้กับนิสิตให้ได้เรียนรู้จากอาคารจริง ตั้งแต่การสำรวจรางวัด การประเมินสภาพอาคาร การประเมินคุณค่าทางสถาปัตยกรรมและการเรียนรู้กระบวนการการอนุรักษ์ ตึกสุวรรณวาจกกสิกิจถือเป็นเป็นมรดกและอนุสรณ์ในด้านคุณค่าทางด้านจิตใจที่ยังอยู่สืบไปของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขอบคุณ : ภาพและข่าวจากเพจ สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์

ผศ.ฐิติวุฒิ  ชัยสวัสดิ์อารี หัวหน้าภาควิชาสถาปัตยกรรม คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
🏆🥇ได้รับ "รางวัลอนุรักษ์ศิลปสถาปัตยกรรม ประจำปี 2566 : ประเภท ก. งานอนุรักษ์มรดกทางสถาปัตยกรรมและชุมชน ระดับดีมาก"